Σάββατο, 28 Δεκεμβρίου 2013

Πώς επιλέγεις μια θεατρική παράσταση; 10 σημεία που πρέπει να προσέχει ο υποψιασμένος θεατής


Προσωπικά, σπανιότατα συχνάζω σε θέατρα, 
όμως για σένα, κουλτουριάρικό μου, 
που  ενδιαφέρεσαι
ίσως έχουν μια χρησιμότητα τα παρακάτω.

Σαλογραία
..........................................................................
...........................................................................

ΠΩΣ ΕΠΙΛΕΓΕΙΣ ΜΙΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ-ΔΕΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Είναι γεγονός ότι στη χώρα μας, ακόμα και στην εποχή της κρίσης, 
το θέατρο είναι ένας χώρος με έντονη δραστηριότητα. 

Οι παραστάσεις που παρουσιάζονται κάθε σεζόν είναι εκατοντάδες, αρκετές απ' τις οποίες είναι πολύ υψηλού επιπέδου. 

Ωστόσο η πληθώρα των παραστάσεων πολλές φορές "τρομάζει" τους θεατές καθώς δυσκολεύει την επιλογή, 
ενώ υπάρχει πάντα ο φόβος να βρεθείς σε μια παράσταση
 και να κλαις τα λεφτά σου και τον χρόνο που χάνεις... 

Πώς επιλέγεις λοιπόν που θα πας και τί θα δεις;

Σκοπός του άρθρου δεν είναι να διαφημίσει τα προσωπικά γούστα του γράφοντος. 
Έτσι θα αποφύγω ν' αναφέρω ονόματα σκηνοθετών και ηθοποιών
 που μου αρέσουν, γιατί δεν έχουν όλοι τα ίδια γούστα. 

Θα δώσω κάποιες γενικές κατευθύνσεις, τις οποίες καθένας μπορεί να προσαρμόσει ανάλογα με τα δικά του αισθητικά κριτήρια
και ανάγκες. 

1) Εν αρχή ην ο λόγος. 


Μπορεί το σύγχρονο θέατρο να θεωρείται ως θέατρο του σκηνοθέτη, αλλά εγώ εξακολουθώ να πιστεύω ότι χωρίς ένα δυνατό κείμενο, σπάνια υπάρχει δυνατή παράσταση. 

Ενημερωθείτε για το έργο, διαβάστε και στο internet, σχετικά με την ποιότητα του συγγραφέα, αλλά και με την πλοκή του έργου. 

(Αν είναι αστυνομικό ή γενικά έργο με σασπένς, όμως, ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΑ SPOILER. Καλό είναι να μην ξέρετε τι θα γίνει στο τέλος.) 

Κάνοντας το αυτό, θα ξέρετε αν αυτό που θα δείτε
θαείναι κωμωδία ή δράμακλασικό ή σύγχρονοέργο, 
σουρεαλιστικό ή ρεαλιστικό, αν είναι μιούζικαλ 
και πολλά άλλα σημαντικά δεδομένα, 
που θα σας βοηθήσουν στην επιλογή σας. 
  
2) Το θέατρο είναι ΚΑΙ του σκηνοθέτη, αλλά όχι μόνο του σκηνοθέτη. 


Το να σας αρέσει ένας συγκεκριμένος σκηνοθέτης, αν παρακολουθείτε την πορεία του, είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να διαλέγετε παραστάσεις. 

Δεν είναι όμως το μόνο κριτήριο. 
Μετράει πολύ το έργο, αλλά και οι ηθοποιοί. 
  
3) Πεζογραφία και θέατρο.
 Έχω διαπιστώσει ότι πεπειραμένοι θίασοι

 αλλά και νεανικές ομάδες, μπορούν με αρκετή ευκολία να κάνουν καλές παραστάσεις με διηγήματα και μυθιστορήματα, ξένων ή Ελλήνων δημιουργών.

Είναι αρκετές οι παραστάσεις δραματοποιημένης πεζογραφίας που μου άρεσαν και νομίζω ότι ένα καλό πεζογράφημα μπορεί να γίνει μια καλή παράσταση στην Ελλάδα. 

Αρκεί να είναι ενός συγγραφέα και όχι συρραφή από 50 διαφορετικά λογοτεχνικά έργα.  
  
4) Μην εμπιστεύεστε αυτό που βλέπετε από τους ηθοποιούς στην τηλεόραση


Το θέατρο είναι τελείως άλλο πράγμα. 

Πολλοί ηθοποιοί που είναι «σταρ» της τηλεόρασης, δείχνουν λίγα πράγματα στο θέατρο. Και άλλοι, που κάνουν μέτριες τηλεοπτικές εμφανίσεις, μπορεί στο θέατρο να απογειώνονται. 

Η τηλεόραση κάνει φτηνές πια παραγωγές, χωρίς πρόβες και με μέτρια σενάρια, που δεν βοηθούν τον καλό ηθοποιό να λάμψει. 
  
5) Οι ηθοποιοί με όνομα στο θέατρο έχουν συνήθως ποιότητα ή τουλάχιστον εμπειρία πάνω στο θεατρικό σανίδι. 


Επίσης, οι ηθοποιοί που έχουν δουλέψει στο Εθνικό Θέατρο τα τελευταία χρόνια είναι δουλεμένοι στην υποκριτική τέχνη και μπορείς να τους εμπιστευθείς αρκετά, είτε δουλεύουν στο Εθνικό, είτε σε άλλο θέατρο. 

Υπάρχουν και νέοι ηθοποιοί με ταλέντο και φρέσκιες ιδέες, 
αλλά εκεί παίρνεις τα ρίσκα σου. 

Το θέατρο όμως είναι για τους τολμηρούς. 

  
6) Άλλο ταινία, άλλο θέατρο. 


Αν σας αρέσει μία ταινία, δεν είναι σίγουρο ότι θα είναι καλή
 και αν ανέβει στο θέατρο. 
Υπάρχουν σκηνοθέτες με ιστορία στον χώρο, που ξέρουν να την κάνουν αυτή τη δουλειά. 
Αλλά πρέπει να έχεις δουλέψει πολύ στο να μεταφέρεις την κινηματογραφική αίσθηση στο θεατρικό σανίδι. 

Όσο κι αν σας φαίνεται παράξενο, να προτιμάτε παραστάσεις
 από ταινίες με έντονη δράση, γρήγορο ρυθμό και έντονες συγκρούσεις- γιατί αυτά αποτυπώνονται πιο εύκολα στο θέατρο, όπου βοηθάει η σωματικότητα των ηθοποιών- από ό,τι ψυχολογικά θρίλερ με αργούς ρυθμούς, μελοδράματα και έργα που εστιάζουν στον ψυχισμό των χαρακτήρων. 

(Τα κοντινά πλάνα πάνω στους ηθοποιούς που βλέπουμε στις ταινίες δεν μπορούν να υποκατασταθούν στο θέατρο). 

Να δίνετε σημασία και ΣΤΟ ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΟ
Χωρίς καλό σκηνογράφο, πολύ δύσκολα μεταφέρεις το σινεμά στο θέατρο. 

  
7) Οι φωτογραφίες της παράστασης δεν λένε τα πάντα. 

Αλλά κάτι λένε. 
Αν σας αρέσει το μινιμαλιστικό (χωρίς ακριβά σκηνικά και κοστούμια) ή το μαξιμαλιστικό θέατρο, μπορείτε να το καταλάβετε από φωτογραφίες,
 αλλά και από την θεατρική σκηνή 
(οι μεγάλες αίθουσες συνήθως φιλοξενούν υπερθεάματα). 

Επίσης, αν σας αρέσουν παραστάσεις με κοστούμια εποχής ή με κοστούμια σύγχρονα- κι αυτό μπορείτε να το δείτε από τις φωτογραφίες. 

ΟΜΩΣ ΠΡΟΣΟΧΗ: 

Αρκετές φορές φωτογραφίες που διαφημίζουν μια παράσταση, δεν έχουν καμία σχέση με το θέαμα που θα παρακολουθήσετε. 

Να περιμένετε τις φωτογραφίες, αφού η παράσταση έχει κάνει πρεμιέρα. 

  
8) Τα τρέιλερ του θεάτρου δείχνουν πολύ λίγα πράγματα. 

Σε αντίθεση με το σινεμά, εδώ το τρέιλερ ελάχιστα σε ενημερώνει
 για το τι θα δεις. 
Τουλάχιστον τα ελληνικά τρέιλερ. 

 9) Ο μύθος των πέντε πρώτων λεπτών. 

Είναι ένα κλισέ στην Ελλάδα, που όλοι τα ξέρουν όλα και τα προβλέπουν όλα, ότι μια παράσταση καταλαβαίνεις πόσο καλή είναι από τα πρώτα πέντε λεπτά- οπότε, αν δεν σου αρέσει, να σηκωθείς να φύγεις. 

Κατ' αρχάς, οι πρώτες σελίδες ενός θεατρικού κειμένου έχουν συνήθως εισαγωγικό χαρακτήρα και μας γνωρίζουν τους χαρακτήρες και την κατάσταση.

 Το ταλέντο των ηθοποιών και την σκηνοθετική άποψη ίσως να μπορείς να τα δεις σχετικά σύντομα, αλλά μόνο αν πρόκειται για πολύ κακούς ή πολύ καλούς ηθοποιούς. 

Επίσης, υπάρχουν παραστάσεις που ξεκινάνε ρηχά ή αδιάφορα και σε διάφορες κορυφώσεις ανεβάζουν επίπεδο. 

Είναι και το ταμπεραμέντο των Ελλήνων ηθοποιών τέτοιο, που τους ανεβάζει όταν υπάρχουν ακραίες σκηνές. Επίσης, στην ίδια παράσταση μπορεί να υπάρχουν σκηνοθετικά ευρήματα που δεν λειτουργούν και άλλα που είναι πολύ αποτελεσματικά. 

Μη βιάζεστε λοιπόν να κρίνετε ένα έργο από την αρχή του.  

  
10) Μην εμπιστεύεστε πάντα τις γνώμες του κοινού. 


Οι γνώμες των θεατών παρουσιάζουν πολύ μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ τους, όπως βλέπουμε

Χώρια που συχνά βγάζουν και φανατισμό- κι ο φανατισμός σπάνια βοηθάει την ορθή κρίση. 

Στις γνώμες των θεατρικών κριτικών επίσης υπάρχουν μεγάλες διαφοροποιήσεις. 
Όμως, οι κριτικοί παρακολουθούν πολύ περισσότερο θέατρο, λόγω επαγγέλματος και αγάπης για το αντικείμενο. 

Όσο για τις γνώμες φίλων, εδώ είναι θέμα εμπιστοσύνης. 

Αλλά μπορεί να μην έχει κάποιος φίλους που πηγαίνουν θέατρο. 
Ή, ακόμα, μπορεί να επηρεάζεται, λόγω της φιλικής σχέσης. Και να νομίζει τελικά ότι του αρέσει ή δεν του αρέσει μια παράσταση, λόγω της επίδρασης της παρέας.  


Γιώργος Σμυρνής

πηγή:Τρελογιάννης

11 σχόλια:

  1. Διατί μανδά δεν πηγαίνετε εις τα θέατρα; Ίνα μη μιανθείτε;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. ;-) Φιλ. ανων. των 5:2-μ.μ
    Μια και ρωτάς γιατί δεν συχνάζω στα θέατρα να απαντήσω:
    .
    Δεν παγαινω σε θέατρα, πρώτον διότι είμαι ένα σκέτο θέατρο από μοναχιά μου

    ;-)

    (μιλάω απαντάω μόνη μου, φωναχτά, τα γνωστά, αυτά που βλέπεις και στο μπλογκ , τα κάνω και στο σπίτι, χαχα)

    και δεύτερον και σπουδαιότερον, διότι τις ελάχιστες φορές που έχω πάει σε θέατρο, γενικώς βαριόμουνα, μέχρι θανάτου...

    Δεν πέρναγε η ώρα, μασούλαγα τις μύριες καραμέλες για να γλυκαθώ (όταν έβλεπα πικρές τραγωδίες), στριφογύριζα στο κάθισμα λες και είχα ζοχάδες (δεν είχα)
    καταλαβαίνεις...

    Μα ήμουνα και κακότυχη...
    Πήγα να δω Οιδίποδα μια φορά, εναν Οιδίποδα τύφλα στο μεθύσι που ψεύδιζε...ε μα! δεν άντεξα...σηκώθηκα και έφυγα...
    π.χ. τη βωμολοχία του Αριστοφάνη ΔΕΝ την αντέχω, δεν παριστάνω την παρθένα, αλλά τόσο παλιόλογο, μου κουράζει το νευρικό σύστημα...

    με το νεότερο θέατρο το κουλτουριάρικο, να κόβω φλέβες από την πολλή κουλτούρα, πάλι, δεν το ημπορώ...

    Ελάχιστες οι φωτεινές μου θεατρικές εμπειρίες,...ελάχιστες...
    έτσι...το αποφεύγω...

    ας αφήσουμε και τις απαγορεύσεις από κάτι εκκλησιαστικούς κανόνες που έχουν τους πολύ καλούς τους λογους, να υπάρχουν, άσχετο που εμείς οι νεροβραστοι χριστιανοί της σήμερον, ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΜΕ αυτές τις απαγορεύσεις ούτε να τις ακούμε...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Μόνο να παρατηρήσω ότι οι επιθέσεις χριστιανών συγγραφἐων προς το θέατρο οφείλονται στο γεγονός ότι αυτές γράφτηκαν σε εποχές όπου το είδος εκπροσωπείτο αποκλειστικά από χαμηλοτάτου επιπέδου δρώμενα, όπως αυτά διαμορφώθηκαν στη Ρωμαϊκή περίοδο κα μετέπειτα. Δεν είχαν κατά νου αυτοί οι συγγραφείς, όταν κατηγορούσαν το θέατρο, τη σοβαρή εργογραφία της αρχαιότητας. Μην ξεχνάμε ότι ελληνικός πολιτισμός και θέατρο είναι άρρηκτα συνδεδεμένες έννοιες που δεν βρίσκονται σε σύγκρουση με τον Χριστιανισμό. Μπορούμε να θυμηθούμε, για παράδειγμα, ότι το γνωστό βυζαντινό θεατρικό έργο Χριστός Πάσχων δεν είναι τίποτα άλλο παρά "κολάζ" Ευριπίδειων στίχων...
    Ευδοκία

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ευδοκάκι μου

    σε ευχαριστώ πολύ για την πολύτιμη παρέμβασή σου.

    Είναι τεράστιο ωστόσο το θέμα.

    Προσωπικά, δεν αμνηστεύω την Τέχνη όσο σοβαρή ή θεϊκή και να είναι, τόσο εύκολα.

    Εχω στο μυαλό μου και σκέψεις του Πλάτωνα, και σκέψεις του Μαξ Νορντάου

    ( γνωστός από "τα κατά συνθήκην ψεύδη¨ του από το βιβλίο του
    "Ψυχολογικά Παράδοξα" που είχα διαβάσει πριν πολλά χρονια.)

    Δεν θα επεκταθώ, δεν προλαβαινω.

    Μια άλλη φορά, ίσως..

    Φιλιάααααααααα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Βγήκε μπερδεμένη η προηγούμενη φράση.

    Αυτά παθαίνω που βιαζομαι...

    Άλλο βιβλίο του Νορντάου τα "Ψυχολογικά Παράδοξα"

    και άλλο βιβλίο "Τα κατά συνθήκην ψεύδη" που είχα διαβάσει πριν πολλά χρόνια.

    Ισως ξανακυκλοφόρησαν με διαφοροποιημενο τίτλο πάλι.
    Δεν το έψαξα.

    ....................................
    Τελικά, είδα ΤΥΧΑΙΑ, "Τα παράδοξα της σύγχρονης ψυχής " του Μαξ Νορντάου στη βιβλιοθήκη μου.

    Αυτό ΔΕΝ το έχω διαβάσει

    (αδύνατον να προλάβω να διαβάσω όλα τα αγορασμένα κατά καιρούς, είναι πάρα πολλά...)

    Βλέπω έχει επί μέρους κεφάλαια για ύλη λογοτεχνίας, αισθητική της εξέλιξης , συμβολή στη φυσική ιστορία του έρωτα, αισιοδοξία ή απαισιοδοξία, που έίναι η αλήθεια.

    Εκδόσεις Ν. Δαμιανού, Εμμ. Μπενάκη 38, υπάρχουν ακόμη; ποιος ξέρει;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Αυτά τα περί κανόνων τι τα αναφέρεις; Οι κανόνες επιτρέπουν το σινεμά; Οι κανόνες επιτρέπουν την τυφλεόραση; τα βίντεα; τα κατεβάσματα στον υπολογιστή;
    Μη μας κουφαίνεις ω αγαπητοτάτη!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. ;-) Ω λατρεμένε μας Αλεξανδρέα..."πολλοί εσμέν οι λέγοντες, ολίγοι δε οι ποιούντες" διαβάζουμε κάπου μέσα στη Φιλοκαλία (δε θυμάμαι πού) αλλά οφείλομεν να ομολογούμε την Αλήθεια όπου βρίσκεται και "μη νοθεύειν την Αλήθειαν" εξ αιτίας της ημετέρας αμελείας, διάβαζα παλιά στις αγιωτικές φυλλάδες...

    Ειναι τεράστια η κουβέντα αυτή αν την ανοίξουμε δεν θα κουβεντιάζουμε άλλο θέμα για ένα εξάμηνο τουλάχιστον....

    Αλλάζοντας θέμα...
    είδα στο www. thebest.gr ότι πέθανε εκείνος ο παράξενος ξυπόλητος τηςΠαλιάς Πάτρας.

    ΠΟλλές φορές τον συναντούσα...
    Μίλαγε και αυτός φωναχτά και μονος του.
    "Συνάδελφος είναι" υπέθετα...
    Εννοούσα τέρμα σαλεμένος, κατάλαβες...
    Ο Θεός να τον αναπαύσει...
    ..............
    Έχω χάσει και την Ιταλίδα μορφωμένη ζητιάνα Ντανιέλα...
    Έχεις κάποιο νέο;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Για τις σύγχρονες πραγματείες δεν ξέρω. Για τον Πλάτωνα όμως είναι γνωστό ότι ήταν αποτυχημένος ποιητής, ο άνθρωπος, και έκανε την ποίηση... όμφακες! Ο Αριστοτέλης στην προκειμένη περίπτωση δεν νομίζω να έχει ακόμα ξεπεραστεί, με την τόσο διεισδυτική του ματιά στην τραγωδία και την όλη θεωρία του περί καθάρσεως "δι ελέου και φόβου" για τα όσα συμβαίνουν σε αυτήν...
    Ευδοκία

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Ευδοκία,
    ;-)

    όταν βρω λίγο χρόνο, νομίζω θα γράψω ένα κατεβατό, εμπνεόμενη από μια φράση του Ε. Κανέτι που δήλωσε ότι "τα μυθιστορήματα

    (και κατ' επέκτασιν
    και τα θεάματα όλων των ειδών)

    ειναι μαχαίρια".

    Ξέρω, δεν πείθεσθε.

    Ούτε και γω θα πειθόμουν πριν μερικά χρόνια.

    Τώρα όμως, βλέπω αλλιώς την πραγματικότητα.


    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Καταλαβαίνω ότι θα εννοείς την γενικότερη επικινδυνότητα της ψευδαίσθησης που δημιουργεί η τέχνη σε όλες της τις εκφάνσεις... Εντάξει, δεν χρειάζεται να επεκταθούμε επί του παρόντος. Όσο για τον Κανέτι, μα κι αυτός συγγραφέας ήταν! Αμάν πια με τα ευφυολογήματα των διανοουμένων που έχουν την καταπληκτική ανωτερότητα και αφ'υψηλού αποστασιοποίηση να κριτικάρουν, έως και να υπονομεύουν, τάχα, με απροσδόκητη "άνεση", τη βάση του ίδιου τους του έργου!
    Ευδοκία

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Eυδοκία

    και στη συνέντευξη της Σώτης Τριανταφύλλου που ανέβασα τις προάλλες ακούστηκαν κάποια σοφά.
    Τα πρόσεξες;

    Μη φοβού.
    Δεν θα καταργηθούν οι εκδόσεις με τέτοιες δηλώσεις.

    Οι άνθρωποι, πάντοτε θα επιθυμούν να ακούν παραμύθια, γαργαλώντας την ακοή τους με αυτά, το σχολιάζει και ο μέγας Απόστολος.

    Μόνο για τον αυθεντικό Λόγο του Θεού, οι πολλοί,
    είμαστε απίστευτα αντιδραστικοί έως και βαριεστημένοι.

    Γι αυτό και χανόμαστε.
    Χανόμαστε ατομικά και συλλογικά.
    Μεγάλη κουβέντα.
    Δεν θα την κάνουμε τώρα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή