Αντιστέκομαι
όπως οι ελιές της πατρίδας μου, οι σκληρές σαν τα κόκκαλα τ' αντρειωμένου, που τους λείπουν οι μαύρες μαντήλες μονάχα για να μοιάζουν με τις μανάδες μας, που σφηνωμένες γερά στην απόλυτη πέτρα, αδιαφορούν για τις θύελλες, αναπνέουν τις αστραπές και τις κάνουνε μες στους πικρούς τους χυμούς, ειρήνη και φως..
(Νικ.Βρεττάκος)
Email:filikitati@hotmail.com
ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑ γράφει ο συχωρεμένος π. Αλέξανδρος Σμέμαν. « Τρίτη, 10 Φεβρουαρίου, 1976. Συζήτησα με τη Λ. και τον Θωμά (Χόπκο) για τη «συμβουλευτική», σε σχέση με δυο δύσκολες επισκέψεις που είχα, και, επίσης, με έναν Αγγλικανό ιερέα, ψυχοθεραπευτή, ο οποίος θέλει να γίνει Ορθόδοξος για να μας «βοηθήσει» στο πεδίο της ψυχοθεραπείας. Χρειάζεται να καθήσω κάτω και να σκεφτώ προσεκτικά, μέσα από την όλη ενστικτώδη αποστροφή μου προς αυτή την επιστημονική περιοχή, με την οποία άλλοι όλο και περισσότερο κατατρύχονται. Τι να βρίσκεται πίσω απ’ αυτό; Τι είναι αυτό που προκαλεί την έλξη της; Δοκιμάζοντας ν’ απαντήσω (μπορεί βέβαια να κάνω και λάθος), μου φαίνεται πως η λατρεία της ψυχοθεραπείας δύσκολα συμβιβάζεται με τον χριστιανισμό, επειδή συχνά βασίζεται σ’ ένα θηριώδη εγωκεντρισμό, στη συνεχή ενασχόληση με τον εαυτό μας. Αποτελεί έσχατη έκφραση και προϊόν του «εγώ», του «εαυτού» μου, κ.λ.π., της αμαρτίας από την οποία πρέπει να σωθούμε. Η ψυχοθεραπεία ενισχύει τον εγωκεντρισμό, ο οποίος αποτελεί όντως τη βασική της αρχή. Όταν η ψυχοθεραπεία διεισδύει στη θρησκευτική συνείδηση, την παραμορφώνει. Το αποτέλεσμα είναι συχνά η αναζήτηση μιας «πνευματικότητας», ως μιας ξεχωριστής κατάστασης. Εξ ου το σκοτάδι και η στενοκεφαλιά πολλών πνευματιστών, εξ ου η σύγχυση που προκαλεί η «ψυχολογοποίηση» στη διδασκαλία, στο ποιμαντικό έργο, στη φροντίδα των ψυχών. Η αρχή πάνω στην οποία έχει δομηθεί ο Χριστιανισμός –«ο Χριστός σώζει, αναζωογονεί, θεραπεύει» -αντικρούεται από το «αυτό που σώζει και θεραπεύει είναι η αυτοκατανόηση – το ‘γνώθι σ’ αυτόν’». Έτσι, το «δες τον εαυτό σου στο φως του Θεού και μετανόησε» αντικαθίσταται από το «κατανόησε τον εαυτό σου και θεραπεύσου». («Ημερολόγιο 1973-1983», π. Αλεξάνδρου Σμέμαν, εκδ. Ακρίτας, 2002, σσ. 174-175.) πηγή: μάλλον, (δεν θυμάμαι καλά), το Ιστολόγιο "Τρελογιάννης" ........................................................................................................ .........................................................................................................
(στη φωτό η Ευανθία Παναγοπούλου-Κουτσούκου,
φωτογραφίζοντας -δήθεν- τον κρύσταλλο- σε κάποιο μουσείο στη Γερμανία, προ ετών...) ............................................ Επανάληψη το κείμενο που ακολουθεί από την πρώτη δημοσίευση στο αγαπημένο μπλογκάκι ...) "Αν φτιάχνουμε εικόνες για να τις προσκυνούμε ναρκισσιστικά, αυτοθαυμαζόμενοι, είμαστε παραβάτες της εντολής. Άλλως, απλά εκφραζόμαστε"
έγραψε ο Ακύλας[κατά κόσμον ο σύζυγός μου Πέτρος Κουτσούκος ], σε ένα προηγούμενο σχόλιο...
-Χα! Εδώ, χρυσούλι μου, είναι τα κομβία της Αλέξαιναααας! Εδώ σηκώνει καφέ η συζήτηση...
(να πάω μια στιγμή να φτιάξω ένα μέτριο ελληνικό και έφτασα!) .................... Λοιπόν
(και ο καφές από δίπλα)
επειδή ο Ακύλας δεν είναι χτυπητά νάρκισσος, και φωτογραφίζεται-όποτε τύχει- με τον ίδιο ενθουσιασμό που πηγαίνει κάποιος για σφράγισμα σε οδοντίατρο, φ α ν τ ά ζ ε τ α ι ότι δεν είμαι νάρκισσος και εγώ, εσύ,αυτός, εμείς, εσείς, αυτοί- για Όνομααα, εντελώς στην κοσμάρα του, ο χριστιανός-καλά τού τα κοπανάτε ευκαίρως - ακαίρως...μήπως και βγει απο τη μεγάλη του, πλάνη...
- Φίλε Ακύλα,μήπως μπορείς λιγάκι να σκεφτείς, τι είδους ψυχισμό διαθέταν οι άνθρωποι σε καιρό που οι καθρέφτες ήτανε σπάνιοι;
(και αυτό για πολλούς αιώνες συνέβαινε)
Πιθανόν , λόγω έλλειψης καθρεπτών ο εγωκεντρισμός τους
(είτε με τη μορφή της έπαρσης, είτε με τη μορφή της κατάθλιψης-διότι εγωκεντρισμός απερίγραπτος είναι και η κατάθλιψη)
βρίσκονταν σε επίπεδα κατώτερα εκείνου του εγωκεντρισμού που ταλανίζει εμάς, στις ημέρες μας...
Διάβαζα σε ένα δημοσίευμα,κάπου, πόσο σπάνιοι και ακριβοί για πολλούς αιώνες ήταν οι καθρέπτες, και ότι μόλις τον δέκατο όγδοο αιώνα, φτιάχτηκαν καθρέφτες ολόσωμοι!
Θαύμασα!
Που σημαίνει ότι μέχρι και τον 18ο αιώνα,οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να έχουν μια κατά το δυνατόν- αντικειμενική εικόνα απ' το σώμα τους, όπως με τους καθρέφτες γίνεται σήμερα,τη φωτογράφιση στη συνέχεια- από τη Νταγκεροτυπία αρχίζοντας, κατά τον δέκατο ένατο αιώνα, με τα βίντεα από τον 20 αιώνα και μετά -ας μην πούμε και τα ολογραφήματα που θα γενικευτούν από τον 21ο αιώνα και στη συνέχεια...
Όλο αυτό υπαινίσσεται ότι οι άνθρωποι επί εκατονταετίες, είχαν μια άλλη – εντελώς άλλη- θεώρηση των σωμάτων τους...κατά πάσα πιθανότητα,πολύ πιο υγιή από αυτήν που βιώνουμε σήμερα... Ίσως, μη διαθέτοντας τη δυνατότητα να εξαντικειμενικοποιήσουν την εξωτερική τους εικόνα- με τον τρόπο που η τεχνολογία το πετυχαίνει στην εποχή μας-ίσως, λέω,εξ αιτίας αυτής της έλλειψης, να έδιναν περισσότερη προσοχή στο εσωτερικό κόσμο, σε ό,τι ψυχή ονομάστηκε.
Θυμάμαι, πόσο παραξενεύτηκα, όταν διάβασα κάπου,ότι κανένας μας, δεν έχει δει π ο τ έ τον εαυτό του, απο το στέρνο του και πάνω- και συγκεκριμένα το κεφάλι του- στις τρεις του διαστάσεις! Ο καθένας μας, βλέπει τρισδιάστατο, μόνο το σώμα του, (από κάποιες συγκεκριμένες γωνίες βεβαίως) αλλά το κεφάλι του, κανείς δεν μπορεί να το αντικρίσει στις τρείς του διαστάσεις.
Στους καθρέφτες και στις φωτογραφίες και στα βίντεα, μέχρι τώρα, το είδωλό μας, πάντα μόνοσε δυο διαστάσεις [όχι σε τρεις ] το βλέπουμε.
Αυτό εξηγεί, το γιατί σε αφηγήσεις μεταθανάτιων εμπειριών, κάποιοι, κοιτάζοντας το σώμα τους από τα έξω, δεν αναγνώρισαν το νεκρό πρόσωπό τους,παρά μόνο από κάποια ρούχα , ή κάποια κοσμήματα. Το γεγονός ότι δεν αναγνώριζε η ψυχή το νεκρό σώμα της, ήταν και ένας βασικός λόγος που την έκανε να μ η ν επιθυμεί να ξαναμπεί στο εσωτερικό του- άπαξ και εξήλθε- τέτοιες αφηγήσεις υπάρχουνε πολλές, ο Ρέημον Μούντυ, και η Ελίζαμπεθ Κάμπλερ - Ρος, πρώτοι στον εικοστό αιώνα, μάζεψαν κάμποσες...και κατέπληξαν τους βαθιά υλιστές οι οποίοι κράταγαν ως σημαία τις φιλοσοφικές προεκτάσεις του θετικισμού του προπερασμένου αιώνα, που τόση ζημιά έχουν κάνει στα πλήθη...
Όπως διάβασα κάπου:
Ο Μίλαν Κούντερα δοκίμασε να υποθέσει τι θα συνέβαινε εάν δεν υπήρχαν καθρέφτες.
Γράφει σχετικά:
Είναι πιθανόν, ότι θα φαντασόσουν το πρόσωπό σου σαν μια εξωτερίκευση του εαυτού σου και, αν ξαφνικά κοιταζόσουνα στον καθρέφτη, θα καταλάβαινες ότι εσύ δεν είσαι το πρόσωπό σου
Της Βικτωρίας Πολύζου, συμβούλου ψυχικής υγείας, medlabnews.gr
Ο φόβος και το άγχος είναι έμφυτα συναισθήματα. Άλλοι είναι πιο ευαίσθητοι σ'αυτά, και άλλοι ίσως να έχουν μάθει να τα ελέγχουν. Ο φόβος για το άγνωστο, δίχως κάποια λογική ή συγκεκριμένη αφορμή, για το μέλλον μας, για την υγεία μας και για όλα αυτά θα μείνουν μαζί μας ως το υπόλοιπο της ζωής μας. Οι φοβίες σχετίζονται με ένα παράλογο φόβο π.χ. έντομα ή ζώα, αίμα, ασανσέρ, αεροπλάνο, τούνελ, κεραυνοί κ.ά . Τα άτομα αντιλαμβάνονται ότι ο φόβος τους είναι υπερβολικός αλλά δεν μπορούν να τον διαχειριστούν. Συνήθως αυτό που κάνουν είναι να αποφεύγουν ό,τι τους προκαλεί αυτό τον παράλογο φόβο. Οι φοβίες εμφανίζονται σε διάφορες ηλικίες ανάλογα με το είδος τους.
Υπάρχουν τρεις κατηγορίες όσον αφορά τις φοβίες: αγοραφοβία, κοινωνικές φοβίες και ειδικές φοβίες. Η αγοραφοβία είναι ο φόβος ότι δεν μπορούμε να βγούμε εύκολα από ένα χώρο, μέρος, πάρτι κ.ο.κ. και συνήθως όσοι πάσχουν από αυτή αποφεύγουν τα ανοιχτά μέρη με πολύ κόσμο. Οι κοινωνικές φοβίες εντοπίζονται σε όσους δεν μπορούν να βρίσκονται ανάμεσα σε άλλους ανθρώπους και να παρευρίσκονται σε κοινωνικές εκδηλώσεις και καταστάσεις και οι ειδικές φοβίες είναι φόβοι ορισμένων ανθρώπων για ένα συγκεκριμένο μέρος, αντικείμενο, κατάσταση κ.ά. Οι φοβίες αυτές αναπτύσσονται στην παιδική μας ηλικία και προκαλούνται συνήθως από κάποια τραυματική κατάσταση, από τη χημεία του εγκεφάλου μας ή από συμπεριφορές που μάθαμε από τους γονείς μας.
Τα συμπτώματα της κοινωνικής φοβίας αφορούν τα άτομα με έντονο άγχος, τα οποία νιώθουν υπερβολικό φόβο όταν συνευρίσκονται με άλλους ανθρώπους, ντροπή ότι θα εκτεθούν, και χάνουν εύκολα την αυτοπεποίθησή τους όταν νιώσουν ότι κάποιος τους κριτικάρει.
Φαίνεται ότι η γονεϊκή απόρριψη και η αποδοκιμασία στην παιδική ηλικία, οι αυστηροί «υπερ-εγωτικοί» γονείς που ενδιαφέρονται υπερβολικά για τη γνώμη των τρίτων εις βάρος των αναγκών των παιδιών τους ή που υποφέρουν οι ίδιοι από κοινωνικό άγχος, οι άκαμπτες επιταγές στο παιδί (όπως «να μην παρεκκλίνεις από τα κοινωνικούς κανόνες», «οι άλλοι είναι έτοιμοι να σε κρίνουν και να σε κατακρίνουν») σε συνδυασμό με ορισμένα ορόσημα ζωής, μπορεί να συμβάλλουν στην εκδήλωση της κοινωνικής φοβίας.
Οι αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό («δεν αξίζω», «μόλις μιλήσω θα τα κάνω θάλασσα», «θα καταλάβουν ότι κοκκίνισα») οδηγούν σε συστηματικές αποφυγές, παραλύουν τη συμπεριφορά του ατόμου και το καθιστούν ανήμπορο να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις της ζωής του. Η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η κοινωνική απομόνωση καραδοκούν.
Η οικονομική κρίση επηρεάζει ζωτικούς τομείς της καθημερινής ζωής. Προκαλεί ποικίλες ψυχολογικές αντιδράσεις. Κυκλοφορούν φοβίες για μια μεγάλη επερχόμενη καταστροφή. Η μετατροπή των πάντων σε χρηματική αξία ενώ από τη μια προκάλεσε ανάπτυξη της οικονομίας και παραγωγή περισσότερου πλούτου συνολικά, αύξησε το άγχος των ασθενέστερων οικονομικά τάξεων περισσότερο στην Ελλάδα που διαθέτει αμφιλεγόμενες κοινωνικές υπηρεσίες.
Σε μια εποχή που η οικονομική κρίση συνδυάζεται με την κατάρρευση του κοινωνικού κράτους το άγχος και ο φόβος της ανέχειας και της πείνας με ή χωρίς εισαγωγικά φθάνει στο κατακόρυφο. Ο φόβος οδηγεί σε χαμηλή αυτοεκτίμηση και σαν συναίσθημα που δεν είναι οριοθετημένο τροφοδοτεί φαντασιώσεις ολικής καταστροφής, κλίμα πανικού, αναζήτηση προσωπικών λύσεων, μείωση του φυσιολογικού εγωισμού και της αξιοπρέπειας, άρα, και σε μείωση των απαιτήσεων. Το σφυροκόπημα του κοινού με αντιφατικές δηλώσεις για την οικονομία και σενάρια καταστροφής για την οικονομία αυξάνει το φόβο.
Ο φόβος, σε αυτήν την περίπτωση, είναι μια κατάσταση απ’ όπου μπορεί να προκύψουν οι πλέον αντιφατικές θετικές ή αρνητικές συμπεριφορές. Στις θετικές μπορεί να είναι η εναλλακτική οικονομία, η κοινωνική αλληλεγγύη, η προσπάθεια ένταξης των ξένων στον κοινωνικό ιστό, η μείωση του καταναλωτισμού και της μετατροπής των πάντων σε χρηματική αξία. Η κοινωνία κάτω από την πίεση της κρίσης παλινδρομεί, αισθάνεται ανασφάλεια. Ομαδοποιείται ταχύτατα σε νέα βάση.
Η οικονομική κρίση δεν κάνει διακρίσεις επηρεάζοντας την ψυχολογία όλων μας. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά βλέπουν την καθημερινότητά τους να αλλάζει και το μέλλον τους μοιάζει να είναι αβέβαιο, αν όχι απειλητικό. Η κρίση φέρνει στα διάβα της άγχος, φοβίες, καταθλιπτική διάθεση, απαισιόδοξη σκέψη. Κάποιοι πιστεύουν πως η κρίση επιδρά περισσότερο αρνητικά στους άνδρες και κάποιοι άλλοι στις γυναίκες. Όπως και να’ χει η αλήθεια είναι πως η οικονομική κρίση έχει συνδεθεί και στα δύο φύλα με αγχώδεις διαταραχές, νευρώσεις, κατάθλιψη, μειωμένη σεξουαλική επιθυμία, εξάρτηση από αλκοόλ.
Για τον άνδρα που κοινωνικά θεωρείται ο «κουβαλητής» είναι δύσκολο να δεχτεί πως δεν τα καταφέρνει, πως δεν είναι αρκετός. Επιπλέον, ο άνδρας πιο δύσκολα μιλά για τα συναισθήματά του, μοιράζεται τη δυσκολία του, καθώς την ταυτίζει με αδυναμία. Έτσι, λοιπόν, είναι πιθανό να κλείνεται στον εαυτό του και να απομονώνεται. Από την άλλη, οι γυναίκες φαίνεται να πλήττονται περισσότερο συναισθηματικά από τους άνδρες. Η πολυπλοκότητα των ρόλων στους οποίους καλούνται να αντεπεξέλθουν δημιουργεί όπως φαίνεται όχι μόνο σωματική αλλά και ψυχική κούραση. Μελέτες σε διεθνές επίπεδο κάνουν λόγο για αυξημένα ποσοστά κατάθλιψης στο γυναικείο πληθυσμό σε σχέση με τον ανδρικό.
Τα συμπτώματα αυτών των φοβιών εκδηλώνονται σωματικά, συμπεριφορικά και γνωστικά. Τα σωματικά συμπτώματα περιλαμβάνουν ταχυκαρδία, αδυναμία, ναυτία, εφίδρωση, ζάλη, γρήγορη αναπνοή. Τα συμπεριφορικά συμπτώματα περιλαμβάνουν αποφυγή της κατάστασης ή καμία αντίδραση. Τα γνωστικά συμπτώματα περιλαμβάνουν διαστρεβλωμένες σκέψεις.
Όλες οι φοβίες που αναφέρθηκαν πιο πάνω διατηρούνται καθώς τα άτομα αποφεύγουν την κατάσταση που τους προκαλεί φόβο, χωρίς να δοκιμάσουν να την αντιμετωπίσουν, έτσι ώστε να ελέγξουν αν οι σκέψεις τους αντιστοιχούν στην πραγματικότητα. Έτσι το άγχος παραμένει και τα άτομα διατηρούν την αντίληψη ότι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν το φόβο τους ενισχύοντας τη συμπεριφορά αποφυγής.
Αυτό που, όμως, είναι σημαντικό να ξέρουμε είναι ότι ο φόβος είναι απαραίτητος για την επιβίωσή μας και αποτελεί μια αυτόματη φυσιολογική διαδικασία, ενώ οι φοβίες αποτελούν διαταραχές άγχους, είναι επίμονες και τα συμπτώματά τους μπορεί να ποικίλλουν από ιδρωμένες παλάμες μέχρι αύξηση καρδιακών παλμών, κρίσεις πανικού και κοινωνική απομόνωση.
Η κρίση πανικού αποτελεί μια τρομακτική και επώδυνη εμπειρία κυρίως όταν το άτομο δεν έχει αντιληφθεί τα βαθύτερα αίτια και τη δυναμική της.
Η κρίση πανικού μπορεί πράγματι να αποτελέσει μια τραυματική εμπειρία για το άτομο το οποίο δεν γνωρίζει εκείνη τη στιγμή που περνάει την κρίση πανικού τι ακριβώς του συμβαίνει, για ποιο λόγο του συμβαίνει, πώς θα εξελιχθεί αυτό που νιώθει και, κυρίως, πώς να το αντιμετωπίσει.
Το κύριο χαρακτηριστικό των κρίσεων πανικού είναι έντονος φόβος και άγχος που καταβάλλει το άτομο ξαφνικά και απροειδοποίητα και κλιμακώνεται πολύ γρήγορα. Η κρίση πανικού «χτυπά» ξαφνικά, σε μια οποιαδήποτε στιγμή, στο δρόμο, στο λεωφορείο, στην εργασία, στον κινηματογράφο, ακόμη και στις διακοπές, και συνοδεύεται από πληθώρα σωματικών και ψυχολογικών συμπτωμάτων.
Συμπτώματα Κρίσης Πανικού
Ο έντονος πανικός, ή διαταραχή πανικού ή κρίση πανικού, συνοπτικά το έντονο άγχος που εισβάλλει ξαφνικά και κλιμακώνεται απότομα και απειλητικά για την υπόσταση των ανθρώπων, έχει πληθώρα συμπτωμάτων, ψυχικών αλλά και σωματικών. Προσοχή δεν είναι απαραίτητο να έχουμε όλα αυτά τα συμπτώματα για να μιλήσουμε για κρίση πανικού, αρκούν κάποια από αυτά.
Ψυχολογικά Συμπτώματα
Αδυναμία προσοχής και συγκέντρωσης. Έντονος φόβος για την υγεία και πολλές φορές τρόμος για την απώλεια της ζωής. Φόβος ότι το άτομο θα χάσει τον έλεγχο. Φόβος ότι το άτομο οδηγείται στην παράνοια. Έντονος φόβος ότι η κατάσταση αυτή θα επαναληφθεί. Φόβος για κλειστούς χώρους-έλλειψη οξυγόνου. Φόβος για πολύβουα και πολυπληθή μέρη-αποφυγή του συγχρωτισμού με πλήθος ανθρώπων. Υποχόνδρια συμπεριφορά σε σχέση με την υγεία.
Σωματικά Συμπτώματα
Δύσπνοια (σα να μην φτάνει ο αέρας για αναπνοή, που οδηγεί σε γρήγορη και επιπόλαιη αναπνοή) Ταχυκαρδία και αίσθημα παλμών (καταλαβαίνει δηλαδή κανείς και αισθάνεται την καρδιά του να χτυπά τόσο έντονο που έχει την αίσθηση ότι θα σπάσει.) Μυϊκή ένταση και σφίξιμο, πολλές φορές κράμπες. Τάση λιποθυμίας. Ζάλη και τρέμουλο. Αίσθημα αστάθειας και έλλειψης ισορροπίας. Αίσθημα βάρους στο στήθος, σαν να είναι πολύ βαρύ και θα πνιγεί. Μούδιασμα και μυρμηγκιάσματα σε όλο το σώμα. Εξάψεις-ρίγη και έντονη εφίδρωση κυρίως στα άκρα. Ναυτία και στο στομάχι και έντονη τάση προς έμετο.
Αρκεί συνδυασμός 4 συμπτωμάτων σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα για να οδηγηθούμε στο συμπέρασμα ότι το άτομο υποφέρει από κρίση πανικού.
Ο φόβος, δεν γιατρεύεται, αλλά το εύλογο είναι πως ο οργανισμός και η ψυχολογία μας μαθαίνει με τον καιρό. Δεν ζούμε με τον πανικό μια ζωή, αλλά οι φόβοι και οι εμμονές ίσως να μας συντροφεύουν για αρκετό διάστημα, άσχετα με την ποσότητα και το πόσο έντονες είναι οι κρίσεις πανικού που βιώνουμε. Αυτό δεν μας τρομάζει. Ο πανικός θα μείνει μαζί μας, αλλά δεν θα είναι πια αυτός που ήταν κάποτε. Θα δείχνει τα δόντια του σε μερικές δύσκολες περιόδους της ζωής μας, αλλά μέχρι εκεί. Οι εμμονές δεν θα είναι αρκετές για να πυροδοτήσουν κάποια κρίση πανικού. Ο φόβος δεν θα μπορέσει να μετατραπεί σε τρόμο. Ο οργανισμός μαθαίνει τους τρόπους αντίδρασης σε κάθε ερέθισμα που κάποτε θα μπορούσε να μετατραπεί σε μια δυσάρεστη και αβάσταχτη κατάληξη.
Ο πανικός, όπως οι περισσότεροι τον γνωρίζουν σήμερα, μπορεί να ξεπεραστεί, αλλά όχι ο ίδιος ο φόβος και οι εμμονές. Αυτά θα ζούνε μαζί μας, αλλά δεν θα προκαλούν τόσο μεγάλες συμφορές όπως εκείνες που ζούσαμε μέχρι χθες. Η ζωή μας αλλάζει συνήθειες, στόχους και σκέψεις κι έτσι και οι κρίσεις μεταλλάσσονται σε κάτι που μπορεί να ελεγχθεί, να μετριαστεί και να αντιμετωπιστεί στην κατάλληλη ώρα και στιγμή. Η αγοραφοβία, από την άλλη, μπορεί να ξεπεραστεί αρκετά πιο σύντομα, ανάλογα με την δεκτικότητα και την προσπάθεια του ατόμου.
Η σημασία της άσκησης και της δίαιτας
Η τακτική άσκηση, θα σας βοηθήσει να την καταπολέμηση του στρες και την ένταση. Αν δεν έχετε άλλα σοβαρά προβλήματα Υγείας που να το απαγορεύουν, θα πρέπει να έχετε ως στόχο να τουλάχιστον 30 λεπτά έντονης άσκησης και τουλάχιστον πέντε ημέρες την εβδομάδα. Πηγαίνοντας π.χ. ένα γρήγορο περπάτημα ή περπάτημα σε ελαφρά ανηφορικό έδαφος, είναι καλά παραδείγματα έντονης άσκησης. Ωστόσο, αν δεν έχετε ασκηθεί στο παρελθόν, ή για μεγάλο χρονικό διάστημα, θα πρέπει να επισκεφθείτε τον γιατρό σας για μια εκτίμηση, πριν ξεκινήσετε ένα νέο πρόγραμμα άσκησης.
Ασταθή επίπεδα του σακχάρου στο αίμα μπορεί να συμβάλουν στην εκδήλωση μιας κρίσης πανικού. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να διατηρηθεί μια υγιεινή, ισορροπημένη διατροφή, τρώτε τακτικά και να αποφεύγετε την κατανάλωση ζαχαρούχων τροφίμων και ποτών. Αποφύγετε την πολύ καφεΐνη, το αλκοόλ και το κάπνισμα, διότι μπορεί να συμβάλουν στην εκδήλωση κρίσεων πανικού.
Ο κάθε άνθρωπος που αντιμετωπίζει το πρόβλημα του πανικού είναι καίριας σημασίας να αναλογιστεί τις ανάγκες του και τι είδους αντιμετώπισης χρήζει το πρόβλημα του. Μπορεί να είναι μια παροδική κατάσταση που μπορεί να χρειάζεται απλά χρόνο για να περάσει ή να έχει την ανάγκη των φαρμάκων ή να κρίνει ότι χρειάζεται συμβουλευτική ή ψυχοθεραπευτική αρωγή. Σε κάθε περίπτωση μόνο το ίδιο το άτομο μπορεί να μας απαντήσει ποια είναι η πιο αποτελεσματική και ουσιαστική απάντηση για την αντιμετώπιση των καταστάσεων πανικού.
Σημαντικό είναι να γνωρίζετε ότι οι κρίσεις πανικού, αλλά και η Διαταραχή Πανικού, είναι εύκολα και αποτελεσματικά αντιμετωπίσιμες καταστάσεις και γι' αυτό αναζητήστε βοήθεια από ειδικούς έγκαιρα. Οι καταστάσεις αυτές, ακόμα και αν τελικά δεν είναι καθόλου επικίνδυνες για την ψυχική και σωματική ακεραιότητα του ατόμου, είναι πάρα πολύ ενοχλητικές και κάνουν το άτομο να δυσλειτουργεί και να υποφέρει. Γι’ αυτό καλό είναι σε κάθε περίπτωση να συμβουλευτείτε έναν ειδικό που μπορεί να κάνει εκτίμηση της κατάστασης και να σας βοηθήσει να την απαλύνετε ή ακόμη και να την αφήσετε πίσω σας.
Και στα πέντε πειράματα διαπιστώθηκε ότι όσοι μόνο άκουγαν χωρίς να βλέπουν, ήσαν σε θέση -κατά μέσο όρο- να καταλάβουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα συναισθήματα που ένιωθαν οι άλλοι
Αν θέλετε να ξέρετε πώς νιώθει κάποιος, είναι καλύτερα να κλείσετε τα μάτια σας και να χρησιμοποιήσετε μόνο τα αυτιά σας. Οι άνθρωποι τείνουν να «διαβάζουν» τα συναισθήματα των άλλων με μεγαλύτερη ακρίβεια, όταν ακούν και δεν βλέπουν, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον επίκουρο καθηγητή Μάικλ Κράους του πανεπιστημίου Γέιλ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό των Αμερικανών ψυχολόγων «American Psychologist», πραγματοποίησαν πέντε πειράματα με περίπου 1.800 εθελοντές, οι οποίοι έπρεπε να κρίνουν πώς ένιωθαν οι άλλοι.
Ανάλογα με το πείραμα, οι συμμετέχοντες μπορούσαν μόνο να ακούν και να μη βλέπουν, να βλέπουν αλλά όχι να ακούν ή τόσο να βλέπουν όσο και να ακούν. Οι εθελοντές κλήθηκαν να αναγνωρίσουν τα συναισθήματα ενός ανθρώπου απέναντί τους ή δύο άλλων ανθρώπων που είχαν κάποια επαφή μεταξύ τους. Και στα πέντε πειράματα διαπιστώθηκε ότι όσοι μόνο άκουγαν χωρίς να βλέπουν, ήσαν σε θέση -κατά μέσο όρο- να καταλάβουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα συναισθήματα που ένιωθαν οι άλλοι. Η προσοχή στα λόγια του άλλου αφορά το περιεχόμενό τους, την ταχύτητα της ομιλίας, τον τόνο και τον ρυθμό της φωνής και άλλες ενδείξεις. Με άλλα λόγια, σύμφωνα με τους ερευνητές, το τι λένε οι άνθρωποι και πώς το λένε, φαίνεται να αποτελεί το καλύτερο «παράθυρο» στο συναισθηματικό κόσμο των άλλων.
Με δεδομένο ότι μέχρι σήμερα η επιστημονική έρευνα της αναγνώρισης των συναισθημάτων έχει εστιασθεί στην όραση και όχι στην ακοή, η νέα μελέτη ανοίγει ένα νέο -ουσιαστικά ανεξερεύνητο- πεδίο, όπως είπε ο Κράους. Ενώ πολλά τεστ συναισθηματικής νοημοσύνης και ικανότητας για ενσυναίσθηση βασίζονται στην «ανάγνωση» των εκφράσεων του προσώπου και των χειρονομιών του άλλου ή σε ένα συνδυασμό οπτικών και ακουστικών ενδείξεων, η νέα μελέτη δείχνει ότι τελικά μόνο τα...αυτιά μας αρκούν.
«Αυτό που διαπιστώσαμε, είναι ότι ίσως οι άνθρωποι δίνουν υπερβολική προσοχή στη μελέτη του προσώπου, ενώ στην πραγματικότητα η φωνή μπορεί να βοηθήσει περισσότερο στην ακριβή κατανόηση των εσωτερικών καταστάσεων των άλλων» δήλωσε ο Αμερικανός κοινωνικός ψυχολόγος. Όπως είπε, είναι πιο εύκολο να κρύψει κανείς τα συναισθήματά του φορώντας μια «μάσκα» στο πρόσωπό του, ενώ κάτι ανάλογο είναι πιο δύσκολο με τη φωνή.
Από την άλλη, όπως επεσήμαναν άλλοι επιστήμονες, η ακοή μπορεί να μην είναι η καλύτερη λύση για όλους τους ανθρώπους που θέλουν να νιώσουν τους άλλους, κάτι που ισχύει σίγουρα για όσους έχουν προβλήματα με την εν λόγω αίσθηση όπως οι ηλικιωμένοι. Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ -
Συνήθως ο πατέρας είναι αυτός ο οποίος εδραιώνει στην ψυχή του παιδιού το συναίσθημα της ασφάλειας. Θεωρείται ο προστάτης και ο υπερασπιστής της οικογένειας.
Για πολύ καιρό οι θεωρητικοί της ψυχολογίας αγνόησαν το ρόλο του πατέρα στην οικογένεια και ειδικά στην ανάπτυξη του παιδιού. Ίσως γιατί πίστευαν ότι η επίδραση του έχει μικρότερη σημασία από εκείνη της μητέρας. Σήμερα η επιστήμη της ψυχολογίας έγκυρα μας λέει ότι η αλληλεπίδραση πατέρα-παιδιού είναι πολύ σημαντική και επηρεάζει θετικά ή αρνητικά την προσωπικότητα του παιδιού.
Το 50% των χωρισμένων πατεράδων καταλήγουν να έχουν χάσει την ουσιαστική επαφή με τα παιδιά τους. Κάποιοι διακόπτουν κάθε επικοινωνία, άλλοι διατηρούν μια εθιμοτυπική σχέση, ίσως αυτή που έχει επιβάλλει το Δικαστήριο. Με τον τρόπο αυτό το μήνυμα που στέλνει στο παιδί είναι ότι δεν αξίζει το χρόνο του και την προσοχή του. Ένα μήνυμα που με επιείκεια θα χαρακτηρίζαμε «τραυματικό» και όταν το παιδί είναι αγόρι η κατάσταση επηρεάζει αποφασιστικά την ψυχή του παιδιού.
Αρχικά όλοι ως βρέφη βιώνουμε μια ενότητα με τη μητέρα, η οποία ικανοποιεί τις ανάγκες μας πρόθυμα και με ευαισθησία. Ψυχολογικά το διάστημα αυτό δεν είναι ένα νεκρό διάστημα όπου το νεογέννητο δεν αντιλαμβάνεται τίποτα. Από τη σχέση ανάμεσα στους γονείς και το βρέφος πηγάζουν πολλά γεγονότα, σιωπηλά, αόρατα και μυστηριώδη που εμφανίζονται στο τέλος του δεύτερου μήνα.
Το χαμόγελο στην εμφάνιση ενός προσώπου είναι ένα αποτέλεσμα της σωστής συμπεριφοράς και των δύο γονέων. Στα μωρά που έχουν στερηθεί τη στοργή και την προστασία που πηγάζει και από τους δύο γονείς το πρώτο χαμόγελο αργεί να φανεί.
Η μητέρα στους πρώτους αυτούς μήνες είναι σημαντικός παράγοντας διαμόρφωσης της προσωπικότητας του ανθρώπου. Το βρέφος χρειάζεται να νιώθει την αγάπη μέσα στα μάτια της μητέρας, αυτή αναζητά επίμονα, γιατί του είναι απαραίτητη.
Αυτή τη χρονική περίοδο δημιουργείται και ενισχύεται η παρουσία ή μη του συναισθήματος της αγάπης, μεταφέρεται στο βρέφος όπου σιγά-σιγά δυναμώνει, παγιώνεται και γίνεται αιώνια. Εδώ ο πατέρας πρέπει να προστατεύσει και να αποδεχτεί αυτή τη σχέση και έτσι σιγά-σιγά με τη δική του παρουσία στο πλάι της γυναίκας του πλέον να αρχίσουν οι πρώτες ανεξαρτητοποιήσεις του βρέφους από την τόσο απαραίτητη προσκολλητική σχέση με τη μητέρα, ώστε αυτή η σχέση να μην φτάσει στο όριο της παθολογίας και έτσι να δημιουργηθούν ψυχολογικά προβλήματα και να εκδηλωθούν στο άτομο σαν ενήλικας πλέον. Οτιδήποτε αποκτηθεί στην ηλικία αυτή, καλό ή κακό, παραμένει κτήμα του για όλη τη ζωή και επηρεάζει αποφασιστικά την ψυχή του παιδιού.
Η πατρότητα είναι το ίδιο ευχάριστη και απαραίτητη στο παιδί με τη μητρότητα. Το ίδιο το παιδί αισθάνεται ιδιαίτερη ικανοποίηση όταν δέχεται τις φροντίδες του πατέρα του. Πολλοί πατέρες βρίσκουν τη συγκίνηση που δοκιμάζουν από τις αντιδράσεις, όταν περιποιούνται τα παιδιά τους, σαν ένα από τα πιο μεγάλα πλεονεκτήματα του να είναι κανείς πατέρας,
Αυτό συμβαίνει γιατί οι φροντίδες είναι αυτές που μας κάνουν να νιώθουμε το παιδί σαν τον ίδιο μας τον εαυτό. Η ασχολία του πατέρα με το παιδί του δίνει την ευκαιρία να ξαναδοκιμάσει ο ίδιος κάποιες χαρές από τη δική του παιδική ζωή: τη χαρά του παιχνιδιού, μια δυσκολία που ξεπεράστηκε σωστά, μια επιτυχία ή αποτυχία.
Ο πατέρας που συμπεριφέρεται απέναντι στο παιδί του όχι μόνο σαν δυνατός αλλα και με στοργή κρατάει στα χέρια του το κλειδί της ευτυχίας και της ψυχικής ισορροπίας του παιδιού του. Η σεξουαλική ταυτότητα του παιδιού εξαρτάται σ’ ένα μεγάλο βαθμό από τη στάση του πατέρα.
Όταν ο πατέρας απουσιάζει, το πρότυπό του μένει κενό και αφήνεται στο παιδί ν’ ανακαλύψει στα τυφλά την έννοια της ανδρικής του ταυτότητας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα αγόρια να γίνονται ευάλωτα στη μίμηση στερεοτυπικών ανδρικών συμπεριφορών, όπως αυτές διαμορφώνονται από τη νοοτροπία της κοινωνίας (σκληρές, επιθετικές και βίαιες συμπεριφορές) κρατώντας ουσιαστικά μια ψυχική απόσταση σπό τους άλλους, η οποία θα στέκεται εμπόδιο στη σχέση τους με τους άλλους. Σε ακραίες περιπτώσεις μέσα από την απελπισμένη ανάγκη τους για μια ανδρική ταυτότητα, υιοθετούν συμπεριφορές που φτάνουν μέχρι την παραβατικότητα.
Ένας πατέρας που συμμετέχει πολύ λίγο στη ζωή του παιδιού του και αυτό το πολύ λίγο το περνά αποδοκιμάζοντάς το, μαλώνοντάς το, μεταβάλλεται στη φαντασία του σαν ο χωροφύλακας του σπιτιού.
Το αποτέλεσμα, τόσο της άσχημης και ανώριμης συμπεριφοράς της άσκησης των πατρικών καθηκόντων, όσο και της υπερβολικής χρήσης της πατρικής εξουσίας καταλήγουν σχεδόν στο ίδιο σημείο. Επαναστατική, παραβατική, βίαιη αντίδραση από μέρους του παιδιού ή ολοκληρωτική υποταγή, και τα δύο το ίδιο καταστροφικά για την ολοκλήρωση της προσωπικότητας του παιδιού.
Η επιρροή του πατέρα πάνω στο παιδί θα ήταν πιο μεγάλη αν τις λίγες ώρες που περνούν μαζί τις διέθετε να γνωρίσουν καλύτερα ο ένας τον άλλο. Ο πατέρας πρέπει να είναι ο πρώτος και ο καλύτερος φίλος του παιδιού από τον πρώτο χρόνο της ηλικίας του. Για να γίνει αυτό δεν πρέπει το παιδί να τον φοβάται, αλλά να τον σέβεται και να τον αγαπά.
Η μητέρα πρέπει να βλέπει με καλό μάτι τις σχέσεις του παιδιού της με τον πατέρα, να τις βοηθά και όχι να γίνεται εμπόδιο σε αυτές. Γύρω στα πέντε το παιδί δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον για τον πατέρα του.
Είναι μια φυσιολογική εκδήλωση που πρέπει να ενισχυθεί και από τους δύο γονείς και όχι να την βλέπει η μητέρα σαν ταπείνωση ή παραμερισμό της. Τα παιχνίδια και οι χαρές μαζί με τον πατέρα αποκτούν μια σπουδαιότητα που απλώνεται πέρα από την πραγματική σημασία του ρόλου του πατέρα. Είναι η εικόνα του «άνδρα» μέσα στο σπίτι. Ο πρώτος σύντροφος των αγοριών, ο πρώτος φίλος των κοριτσιών.
Ο γιος διδάσκεται πώς να γίνει πατέρας από τον ίδιο του τον πατέρα. Γνωρίζει τις σχέσεις του πατέρα του με τα άλλα αδέρφια του και παρακολουθεί προσεκτικά τον τρόπο που αντιδρά ο πατέρας απέναντι στον ίδιο.
Το κορίτσι μαθαίνει πως είναι ο άνδρας και πως συμπεριφέρεται ο πατέρας. Οι σχέσεις του πατέρα με την μητέρα προσφέρουν στα παιδιά την ευκαιρία να παρατηρούν όλες τις πλευρές της συμπεριφοράς τους σαν συζύγων. Ειδικά για το αγόρι ο πατέρας αποτελεί το πρότυπο που σαν μικρός το μιμείται και σαν μεγάλος θέλει να ταυτιστεί μαζί του.
Είναι φανερό πως κανείς από τους δύο γονείς δεν μπορεί να αναπληρώσει τα καθήκοντα του άλλου. Το περιεχόμενο του ρόλου τους είναι ξεχωριστό, σημαντικό και απαραίτητο για την ψυχολογική ανάπτυξη του παιδιού.
Εισήγηση της ψυχολόγου κ. Ιουλίας Σουλάνδρου στην Ημερίδα του Συλλόγου Προστασίας Αγέννητου Παιδιού – Η Αγκαλιά, με θέμα «Εγκυμοσύνη και Μητρότητα – Προβλήματα και Λύσεις. Η Θέση της άγαμης μητέρας στη σύγχρονη κοινωνία».
